"همیشه می توان تولدی دوباره داشت..به روز شدن شبهای یکشنبه "

قضاى روزه‏
س : هجده روز روزه به علت مسافرت در ماه رمضان براى انجام مأموریت دینى بر عهده‏ام مى‏باشد، وظیفه من چیست؟ آیا قضاى آنها بر من واجب است؟


قضاى روزه‏هاى ماه رمضان كه بر اثر مسافرت از شما فوت شده، واجب است.


س : اگر كسى براى گرفتن روزه قضاى ماه رمضان اجیر شود و بعد از زوال افطار كند، آیا كفاره بر او واجب است یا خیر؟


كفاره بر او واجب نیست.


س : كسانى كه در ماه رمضان براى انجام وظیفه دینى در مسافرت هستند و به همین دلیل نمى‏توانند روزه بگیرند، اگر در حال حاضر بعد از چند سال تأخیر، بخواهند روزه بگیرند، آیا پرداخت كفاره بر آنها واجب است؟


اگر قضاى روزه ماه رمضان را به علت استمرار عذرى كه مانع روزه گرفتن است، تا ماه رمضان سال آینده به تأخیر انداخته باشند، قضاى روزه‏هایى كه از آنان فوت شده كافى است، و واجب نیست براى هر روزى یك مد طعام فدیه بدهند، هر چند احتیاط در جمع بین قضا و فدیه است. ولى اگر تأخیر در قضاى روزه به خاطر سهل‏انگارى و بدون عذر باشد، جمع بین قضا و فدیه بر آنها واجب است.


س : شخصى به مدت ده سال بر اثر جهل نماز نخوانده و روزه نگرفته است، فعلا توبه نموده و به سوى خدا بازگشته و تصمیم بر جبران آنها گرفته است، ولى توانائى قضاى همه روزه‏هاى فوت شده را ندارد و مالى هم ندارد كه با آن كفاره‏هایش را بپردازد، آیا صحیح است كه فقط به استغفار اكتفا كند؟


قضاى روزه‏هاى فوت شده در هیچ صورتى ساقط نمى‏شود، ولى نسبت به كفاره افطاره عمدى روزه ماه رمضان، چنانچه قدرت بر روزه دو ماه و یا اطعام شصت مسكین براى هر روز نداشته باشد، باید به هر تعداد فقیر كه قادر است غذا بدهد و احتیاط آن است كه استغفار نیز بكند و اگر به هیچ وجه قادر به دادن غذا به فقرا نیست فقط كافى است كه استغفار كند یعنى با دل و زبان خود بگوید استغفرالله (از خداوند بخشایش مى‏طلبم).


س : من به علّت عدم قدرت مالى و بدنى نتوانستم براى انجام كفاره هائى كه بر من واجب شده بود روزه بگیرم و یا به مساكین اطعام نمایم و در نتیجه، استغفار نمودم لكن به لطف الهى اكنون توان روزه گرفتن یا اطعام نمودن دارم، وظیفه‏ام چیست؟


در فرض مرقوم، انجام كفاره لازم نیست گر چه احتیاط مستحب آن است كه انجام داده شود.


س : اگر شخصى بر اثر جهل به وجوب قضاى روزه تا قبل از ماه رمضان سال آینده قضاى روزه‏هایش را به تأخیر اندازد، چه حكمى دارد؟


فدیه تأخیر قضاى روزه تا ماه رمضان سال بعد، بر اثر جهل به وجوب آن ساقط نمى‏شود.


س : فردى كه به مدت صدو بیست روز روزه نگرفته، چه وظیفه‏اى دارد؟ آیا باید براى هر روز شصت روز روزه بگیرد؟ و آیا كفاره بر او واجب است؟


قضاى آنچه از ماه رمضان از او فوت شده، بر او واجب است، و اگر افطار عمدى و بدون عذر شرعى بوده، علاوه بر قضا، كفاره هر روز هم واجب است كه عبارت است از شصت روز روزه یا اطعام شصت فقیر و یا دادن شصت مد طعام به شصت مسكین كه سهم هر كدام یك مدّ است.


س : تقریبا یك ماه روزه گرفته‏ام به این نیت كه اگر روزه‏اى بر عهده‏ام باشد قضاى آن محسوب شود و اگر روزه‏اى بر عهده‏ام نیست به قصد قربت مطلق باشد، آیا این یك ماه روزه به حساب روزه‏هاى قضائى كه بر ذمّه دارم، محسوب مى‏شود؟


اگر به نیت آنچه كه در زمان روزه گرفتن شرعا مأمور به آن بوده‏اید، اعم از روزه قضاء یا مستحبى، روزه‏گرفته‏اید و روزه قضا هم برعهده شما باشد، به عنوان روزه قضاء محسوب مى‏شود.


س : كسى كه نمى‏داند چه مقدار روزه قضا دارد و با فرض داشتن روزه قضا روزه مستحبى بگیرد، اگر معتقد باشد كه روزه قضا ندارد، آیا به عنوان روزه قضا محسوب مى‏شود؟


روزه‏هائى را كه به نیت استحباب گرفته به جاى روزه قضایى كه بر عهده‏اش هست، محسوب نمى‏شود.


س : نظر شریف جنابعالى درباره شخصى كه بر اثر جهل به مسأله، عمدا روزه‏اش را افطار كرده، چیست؟ آیا فقط قضا بر او واجب است یا اینكه كفاره هم باید بدهد؟


اگر به سبب بى‏اطلاعى از حكم شرعى بوده و در یادگیرى مسأله كوتاهى نكرده باشد، باید قضاى روزه‏ها را بجا آورد ولى كفارّه‏بر او واجب نیست.


س : كسى كه در اوائل سن تكلیف بر اثر ضعف و عدم توانائى، نتوانسته روزه بگیرد، آیا فقط قضا بر او واجب است یا قضا و كفاره با هم بر او واجب است؟


اگر گرفتن روزه براى او حرجى نبوده و عمدا افطار كرده، علاوه بر قضا، كفاره نیز بر او واجب است و اگر خوف داشته باشد كه اگر روزه بگیرد مریض شود، فقط قضاى روزه‏ها بر عهده او مى‏باشد.


س : كسى كه تعداد روزهائى كه روزه نگرفته و مقدار نمازهایى را كه نخوانده نمى‏داند، وظیفه‏اش چیست؟ كسى هم كه نمى‏داند روزه‏اش را بر اثر عذر شرعى افطار كرده و یا عمدا آن را خورده است، چه حكمى دارد؟


جایز است كه به قضاى آن مقدار از نماز و روزه‏هایش كه یقین به فوت آنها دارد، اكتفا نماید، و در صورت شك در افطار عمدى كفاره واجب نیست.


س : اگر شخصى كه در ماه رمضان روزه دار است، در یكى از روزها براى خوردن سحرى بیدار نشود و لذا نتواند روزه را تا غروب ادامه دهد و در وسط روز حادثه‏اى براى او اتفاق بیفتد و روزه را افطار كند، آیا یك كفاره بر او واجب است یا كفاره جمع؟


اگر روزه را تا حدى ادامه دهد كه روزه بر اثر تشنگى و گرسنگى براى او حرجى شود و در نتیجه آن را افطار نماید، فقط قضا بر او واجب است و كفاره‏اى ندارد.


س : اگر شك كنم در اینكه اقدام به گرفتن قضاى روزه‏هائى را كه بر عهده‏ام بوده، كرده‏ام یا خیر تكلیف من چیست؟


اگر یقین به اشتغال قبلى ذمّه خود دارید، واجب است به مقدارى كه موجب یقین به انجام تكلیف مى‏شود، روزه قضاء بگیرید.


س : كسى كه هنگام بلوغ فقط یازده روز از ماه رمضان را روزه گرفته و یك روز را هم در موقع ظهر افطار كرده و در مجموع هجده روز روزه نگرفته است، و در مورد آن هجده روز نمى‏دانسته كه با ترك عمدى روزه كفاره بر او واجب است، چه حكمى دارد؟


اگر روزه ماه رمضان را از روى عمد و بدون عذر شرعى افطار كرده، باید علاوه بر قضا، كفاره هم بدهد اعم از اینكه هنگام خوردن روزه عالم به وجوب كفاره و یا جاهل به آن باشد.


س : اگر پزشك به بیمارى بگوید كه روزه براى شما ضرر داد و او هم روزه نگیرد، ولى بعد از چند سال بفهمد كه روزه براى وى ضرر نداشته و پزشك در تشخیص خود اشتباه كرده است، آیا قضا و كفاره بر او واجب است؟


اگر از گفته پزشك متخصص و امین و یا از منشأ عقلائى دیگر، خوف از ضرر پیدا كند و روزه نگیرد، فقط قضا بر او واجب است.