"همیشه می توان تولدی دوباره داشت..به روز شدن شبهای یکشنبه "

بیمارى و منع پزشك‏
س : بعضى از پزشكان كه به مسائل شرعى ملتزم نیستند، بیماران را از روزه گرفتن به دلیل ضرر داشتن منع مى‏كنند، آیا گفته این پزشكان حجت است یا خیر؟


اگر پزشك امین نباشد و گفته او هم اطمینان آور نباشد و باعث خوف ضرر نشود، گفته او اعتبارى ندارد و در غیر این صورت نباید روزه بگیرد.


س : مادرم تقریبا سیزده سال بیمار بود و به همین دلیل نمى‏توانست روزه بگیرد. من دقیقا اطلاع دارم كه علت روزه نگرفتن او احتیاج به مصرف دارو بوده است، امیدواریم ما را راهنمائى فرمائید كه آیا قضاى روزه‏ها بر او واجب است؟


اگر ناتوانى او از روزه گرفتن بر اثر بیمارى بوده، قضا ندارد.


س : من بر اثر ضعف جسمانى از ابتداى سن بلوغ تا دوازده سالگى روزه نگرفته‏ام، در حال حاضر چه تكلیفى دارم؟


واجب است روزه‏هائى را كه در ماه مبارك رمضان نگرفته‏اید با اینكه به سنّ تكلیف رسیده بودید، قضا كنید، و اگر افطار روزه ماه رمضان عمدى و اختیارى و بدون عذر شرعى بوده، كفاره هم بر شما واجب است.


س : چشم پزشك مرا از روزه گرفتن منع كرده و گفته است كه به علت ناراحتى چشم به هیچ وجه نباید روزه بگیرم، ولى من به گفته او توجه نكرده و شروع به روزه گرفتن كردم كه باعث بروز مشكلاتى براى من در اثناى ماه رمضان شد. به طورى كه در بعضى از روزها هنگام عصر احساس ناراحتى مى‏كنم، لذا متحیر و مردد هستم بین اینكه روزه نگیرم و یا ناراحتى‏ام را تحمل كرده و روزه را تا غروب ادامه دهم. سؤال این است كه آیا اصولا روزه گرفتن بر من واجب است؟ و در روزهائى كه روزه مى‏گیرم و نمى‏دانم قدرت ادامه آن را تا غروب دارم یا نه، آیا روزه‏ام را ادامه دهم؟ و نیت من چگونه باید باشد؟


اگر از گفته پزشك متدین و امین اطمینان حاصل كنید كه روزه براى چشم شما ضرر دارد و یا خوف ضرر داشته باشید، روزه گرفتن براى شما واجب نبوده و بلكه جایز هم نیست، و با خوف ضرر نیت روزه صحیح نیست و در صورت عدم خوف ضرر نیت روزه اشكال ندارد، ولى صحت روزه متوقف بر این است كه براى شما واقعا ضرر نداشته باشد.


س : من از عینك طبى استفاده مى‏كنم و در حال حاضر چشمانم بسیار ضعیف است. هنگامى كه به پزشك مراجعه كردم به من گفت كه اگر براى تقویت چشمانم تلاش نكنم، ضعیف‏تر خواهند شد، بنابراین اگر از روزه ماه رمضان معذور باشم، چه وظیفه‏اى دارم؟


اگر روزه براى چشمان شما ضرر دارد، واجب نیست روزه بگیرید، بلكه واجب است افطار كنید و اگر بیمارى شما تا ماه رمضان آینده استمرار پیدا كرد، قضاى روزه بر شما واجب نیست، ولى واجب است كه عوض هر روز یك مد طعام به فقیر بدهید.


س : مادرم به بیمارى شدیدى مبتلاست و پدرم نیز از ضعف جسمانى رنج مى‏برد و در عین حال هر دو روزه مى‏گیرند كه گاهى مشخص است كه روزه باعث تشدید بیمارى آنها مى‏شود، تاكنون نتوانسته‏ام آنها را قانع كنم كه لااقل هنگام شدت بیمارى روزه نگیرند. خواهشمندیم ما را در مورد حكم روزه آنها راهنمائى فرمائید.


ملاك تأثیر روزه در ایجاد بیمارى یا تشدید آن و عدم قدرت بر روزه گرفتن تشخیص خود روزه دار نسبت به خودش است و اگر بداند روزه براى او ضرر دارد یا خوف ضرر داشته باشد و در عین حال بخواهد روزه بگیرد، روزه گرفتن براى وى حرام است.


س : در سال گذشته توسط پزشك متخصص موردعمل جراحى كلیه قرار گرفتم. وى مرا از گرفتن روزه تا آخر عمر منع نمود، ولى در حال حاضر هیچ مشكل و دردى احساس نمى‏كنم و حتى به طور طبیعى غذا مى‏خورم وآب مى‏نوشم و هیچیك از عوارض بیمارى را هم حس نمى‏كنم، وظیفه من چیست؟


اگر خود شما از ضرر روزه خوف ندارید و حجت شرعى هم بر آن ندارید، واجب است روزه ماه رمضان را بگیرید.


س : اگر پزشك شخصى را از روزه گرفتن منع كند آیا با توجه به اینكه بعضى از پزشكان اطلاعى از مسائل شرعى ندارند، عمل به گفته او واجب است؟


اگر مكلّف از گفته پزشك یقین پیدا كند كه روزه براى او ضرر دارد و یا از گفته وى یا منشاء عقلائى دیگرى براى او خوف از ضرر حاصل شود، روزه گرفتن براى او واجب نیست، بلكه جائز هم نیست.


س : در كلیه‏هاى من سنگ جمع مى‏شود و تنها راه جلوگیرى از جمع شدن سنگ در كلیه، نوشیدن مستمر مایعات است و از آنجائى كه پزشكان معتقدند كه من نباید روزه بگیرم، تكلیف واجب من نسبت به روزه ماه مبارك رمضان چیست؟


اگر جلوگیرى از بیمارى كلیه مستلزم نوشیدن آب یا سایر مایعات در طول روز باشد، روزه گرفتن بر شما واجب نیست.


س : از آنجا كه مبتلایان به مرض قند مجبورند هر روز یك یا دو بار آمپول انسولین تزریق كنند و نباید در وعده‏هاى غذائى آنها تأخیر و فاصله بیفتد، زیرا باعث پائین آمدن میزان قند خون و در نتیجه نوعى تشنج و بیهوشى مى‏شود، لذا گاهى پزشكان به آنها توصیه مى‏كنند كه در روز چهار نوبت غذا بخورند، خواهشمندیم نظر شریف خود را درباره روزه این افراد بیان فرمائید.


اگر بدانند كه خوددارى از خوردن و آشامیدن از طلوع فجر تا غروب، به آنان ضرر مى‏رساند یا خوف ضرر داشته باشند، روزه گرفتن بر آنها واجب نبوده و بلكه جایز نیست.